I/ Với Hidrocacbon
- Đi theo chiều tăng dần của dãy đồng đẵng ( Ankan , Anken , Ankin , Aren ..) thì nhiệt độ sôi tăng dần vì khối lượng phântử tăng
VD : $C_2H_6 > CH_4$
- Với các Ankan , Anken , Ankin , Aren tương ứng thì chiều nhiệt độ sôi như sau
Ankan < Anken < Ankin < Aren
lí do : khối lượng phân tử tương đương nhưng do tăng về số lượng nối pi nên dẫn đến nhiệt độ sôi cao hơn ( mất thêm năng lượng để phá vỡ liên kết pi )
- Với các đồng phân thì đồng phân nào có mạch dài hơn thì có nhiệt độ sôi cao hơn ( đọc phần lực phân tán london )
- Với các dẫn xuất Đối với dẫn xuất $R-X$ , nếu không có liên kết hidro , nhiệt độ sôi sẽ càng cao khi X hút e càng mạnh.
VD :$C_4H_{10} <C_4H_8Cl<C_4 H_9CHO<C_4H_9NO_2$
- Dẫn xuất halogel của anken sôi và nóng chảy ở nhiệt độ thấp hơn dẫn xuất của ankan tương ứng.
- Dẫn xuất của benzen : Đưa một nhóm thế đơn giản vào vòng benzen sẽ làm tăng nhiệt độ sôi.
II/ Với hợp chất chứa nhóm chức
a/ $2$ chất cùng dãy đồng đẵng chất nào có khối lượng phân tử lớn hơn thì nhiệt độ sôi lớn hơn
VD : - $CH_3OH$ và $C_2H_5OH$ thì $C_2H_5OH$ có nhiệt độ sôi cao hơn
- $CH_3CHO$ và $C_2H_5CHO$ thì $C_2H_5CHO$ có nhiệt độ sôi cao hơn
b/ Xét với các hợp chất có nhóm chức khác nhau
Nhiệt độ sôi của rượu , Andehit , Acid , xeton , Este tương ứng theo thứ tự sau :
- Acid > Rượu > Amin > Andehit , xeton và Este
- Xeton > Andehit
C/ Chú ý với rượu và Acid :
- Các gốc đẩy e ( $CH_3 , C_2H_5$ .....) sẽ làm tăng nhiệt độ sôi tăng do liên kết H bền hơn
VD: $CH_3COOH < C_2H_5COOH$- Các gốc hút e ( Phenyl , Cl ...) sẽ làm giảmnhiệt độ sôi do liên kết H sẽ giảm bền đi
VD: $Cl-CH_2COOH < CH_3COOH$ ( độ hút e giảm dần theo thứ tự F > Cl > Br > I )
-
d/ Chú ý với các hợp chất thơm có chứa nhóm chức $-OH , -COOH , -NH_2$ :
- Nhóm thế loại $1$ ( chỉ chứa các liên kết sigma như : $CH_3 , C_3H_7$ ..) có tác dụng đẩy e vào nhâm thơm làm liên kết H trong chức bền hơn nên làm tăng nhiệt độ sôi
- Nhóm thế loại $2$ ( chưa liên kết pi như $NO_2 , C_2H_4$ ...) có tác dụng hút e của nhâmthơm làm liên kết H trong chức kém bền đi nên làm giảm nhiệt độ sôi
- Nhóm thế loại $3$ ( các halogen : $-Br , -Cl , -F , -I$ .. ) có tác dụng đẩy e tương tự như nhóm thế loại 1