I- VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
1. Vị trí của kim loại kiềm trong bảng tuần hoàn
Sáu nguyên tố hóa học đứng sau các nguyên tố khí hiếm là liti $(Li)$, natri $(Na)$, kali $(K)$, rubiđi $(Rb)$, xesi $(Cs)$, franxi $(Fr)$ được gọi là các kim loại kiềm. Các kim loại kiềm thuộc nhóm $IA$, đứng ở mỗi đầu chu kì (trừ chu kì 1 )
2. Cấu tạo và tính chất của kim loại kiềm
Cấu hình electron: Kim loại kiềm là những nguyên tố $s$. Lớp electron ngoài cùng của nguyên tử chỉ có ở $1e$, ở phân lớp $ns^1$ ($n$ là số thứ tự của chu kì). So với những electron khác trong nguyên tử thì electron $ns^1$ ở xa hạt nhân nguyên tử nhất, do đó dễ tách khỏi nguyên tử.

Các cation $M^+$ của kim loại kiềm có cấu hình electron của nguyên tử khí hiếm đứng trước.
Thí dụ:
$Na \xrightarrow{{               }}Na^++e$
$[Ne]3s^1$             $[Ne]$
$Rb \xrightarrow{{                }}Rb^++e$
$[Kr]5s^1$              $[Kr]$
Năng lượng ion hóa: Các nguyên tử kim loại kiềm có năng lượng ion hóa $I_1$ nhỏ nhất so với các kim loại khác cùng chu kì.
Thí dụ:
Kim loại:                 $Na$       $Mg$          $Al$         $Fe$           $Zn$
$I_1  (kJ/mol):$      $497$      $738$          $578$       $759$         $906$
Do vậy, các kim loại kiềm có tính khử rất mạnh:  $M  \xrightarrow{{               }} M^++e$
Năng lượng ion hóa $I_2$ của các nguyên tử kim loại kiềm lớn hơn năng lượng ion hóa $I_1$ nhiều lần (từ 6 đến 14 lần). Vì vậy, trong các phản ứng hóa học nguyên tử kim loại kiềm chỉ nhường 1 electron.
Trong nhóm kim loại kiềm, năng lượng ion hóa $I_1$ giảm dần từ $Li$ đến $Cs$.
Số oxi hóa: Trong các hợp chất, nguyên tố kim loại kiềm chỉ có số oxi hóa $+1$
Thế điện cực chuẩn: Thế điện cực chuẩn của kim loại kiềm có giá trị rất âm.

II- TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Các kim loại kiềm có cấu tạo mạng tinh thể lập phương tâm khối là kiểu mạng kém đặc khít
1. Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của các kim loại kiềm thấp hơn nhiều so với các kim loại khác. Thí dụ, nhiệt độ nóng chảy của các kim loại kiềm đều thấp hơn $200^0C$
Tính chất này là do liên kết kim loại trong mạng tinh thể kim loại kiềm kém bền vững.
2. Khối lượng riêng
Khối lượng riêng của các kim loại kiềm cũng nhỏ hơn so với các kim loại khác.
Khối lượng riêng của các kim loại kiềm nhỏ là do nguyên tử của các kim loại kiềm có bán kính lớn và do cấu tạo mạng tinh thể của chúng kém đặc khít.
3. Tính cứng
Các kim loại kiềm đều mềm, có thể cắt chúng bằng dao. Tính chất này là do liên kết kim loại trong mạng tinh thể yếu.

III- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Các nguyên tử kim loại kiềm đều có năng lượng ion hóa $I_1$ thấp và thế điện cực chuẩn $E^0$ có giá trị rất âm. Vì vậy kim loại kiềm có tính khử rất mạnh.
1. Tác dụng với phi kim
Hầu hết các kim loại kiềm có thể khử được các phi kim. Thí dụ, kim loại $Na$ cháy trong môi trường khí oxi khô tạo ra natri peoxit $Na_2O_2$. Trong hợp chất peoxit, oxi có số oxi hóa $-1:$
$$2Na+O_2 \xrightarrow{{t^0}} Na_2O_2 (r)$$
2. Tác dụng với axit
Do thế điện cực chuẩn của cặp oxi hóa - khử $E^0_{2H^+/H_2}=0,00  V$, thế điện cực chuẩn của cặp oxi hóa - khử của kim loại kiềm đều có thể khử dễ dàng ion $H^+$ của dung dịch axit ($HCl,  H_2SO_4$ loãng) thành khí $H_2$ (phản ứng gây nổ nguy hiểm):
\[2Li + 2HCl\xrightarrow{{              }}2LiCl + {H_2} \uparrow \]
Dạng tổng quát:    \[2M + 2{H^ + }\xrightarrow{{                  }}2{M^ + } + {H_2} \uparrow \]
3. Tác dụng với nước
Vì thế điện cực chuẩn $(E^0_{M^+/M})$ của kim loại kiềm nhỏ hơn nhiều so với thế điện cực của hidro ở $pH=7(E^0_{H_2O/H_2}=-0,41  V)$ nên kim loại kiềm khử được nước dễ dàng, giải phóng khí hiđro:
\[2Na + 2{H_2}O\xrightarrow{{            }}2NaOH(dd) + {H_2} \uparrow \]
Dạng tổng quát:
\[2M + 2{H_2}O\xrightarrow{{          }}2MOH(dd) + {H_2} \uparrow \]
Do vậy, các kim loại kiềm được bảo quản bằng cách ngâm chìm trong dầu hỏa.

IV- ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ
1. Ứng dụng của kim loại kiềm
Kim loại kiềm có nhiều ứng dụng quan trọng:
Chế tạo hợp kim có nhiệt độ nóng chảy thấp dùng trong thiết bị báo cháy,...
Các kim loại kali và natri dùng làm chất trao đổi nhiệt trong một vài lò phản ứng hạt nhân.
Kim loại xesi dùng chế tạo tế bào quang điện.
Kim loại kiềm được dùng để điều chế một số kim loại hiếm bằng phương pháp nhiệt luyện.
Kim loại kiềm được dùng nhiều trong tổng hợp hữu cơ.
2. Điều chế kim loại kiềm
Kim loại kiềm dễ bị oxi hóa thành ion dương, do vậy trong tự nhiên kim loại kiềm chỉ tồn tại ở dạng hợp chất.
Điều chế kim loại kiềm bằng cách khử ion của chúng:
$$M^++e \xrightarrow{{      }} M$$
Tuy nhiên, không có chất nào khử được ion kim loại kiềm.
Phương pháp thường dùng để điều chế kim loại kiềm là điện phân nóng chảy muối halogenua của kim loại kiềm.
Thí dụ: điện phân muối $NaCl$ nóng chảy
Để hạ nhiệt độ nóng chảy của $NaCl$ ở $800^0C$ xuống nhiệt độ thấp hơn, người ta dùng hỗn hợp gồm 2 phần $NaCl$ và 3 phần $CaCl_2$ theo khối lượng. Hỗn hợp này có nhiệt độ nóng chảy dưới $600^0C$ . Cực dương (anot) bằng than chì (graphit), cực âm (catot) bằng thép. Giữa hai cực có vách ngăn bằng thép.
Các phản ứng xảy ra ở các điện cực:
Ở catot (cực âm) xảy ra sự khử ion $Na^+$ thành kim loại $Na$: $Na^++e \xrightarrow{{     }} Na$
Ở anot (cực dương) xảy ra sự ion hóa ion $Cl^-$ thành $Cl_2$: $2Cl^- \xrightarrow{{    }} Cl_2+2e$
Phương trình điện phân:  $2NaCl  \xrightarrow{{đpnc}} 2Na + H_2  \uparrow $

Thẻ

Lượt xem

4251
Chat chit và chém gió
  • NNK510BlC: sad 9/28/2014 10:33:15 PM
  • hoilth: MÌnh thắc mắc không biết vỏ sò dùng để làm gì 9/28/2014 10:47:12 PM
  • hoilth: giá mà đổi ra tiền thật được thì tốt rồi 9/28/2014 10:47:37 PM
  • hoilth: lovemath19999: bài này dễ thôi mà, ta có tỉ lệ số nguyên tử là 20% với 80%, áp dụng theo công thức tính nguyên tử khối trung bình là ra 9/28/2014 10:50:33 PM
  • tuyetroimuaxuan4: alo: chào m ng có ai hem big_grin 9/29/2014 2:39:21 PM
  • frogprince2397: ai giúp mình bài amin với :'( 9/29/2014 6:41:47 PM
  • silentjackie7: có bạn nào học hóa 12 với mình không ạ? 9/29/2014 8:09:41 PM
  • Lê Quang Trung: bạn NNK510BIC : việc vote down lời giải ng khác để điểm danh vọng ban lên TOP là 1 việc hèn hạ nhé 9/29/2014 11:32:34 PM
  • maithuyfr: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8876/giup-minh-vai-bai-nhe 9/30/2014 12:14:07 AM
  • maithuyfr: giúp mình với 9/30/2014 12:14:13 AM
  • maithuyfr: điểm danh vọng là cái gì mà quan trọng thế :0 9/30/2014 12:14:53 AM
  • hieugiapbat: giup voi 10/1/2014 8:57:34 PM
  • hieugiapbat: ?? 10/1/2014 9:17:12 PM
  • akilis.98vp: ai giúp bài này với : cho biết tổng số hạt ngtử ngtố X=58.số hạt trong hạt nhân hơn số hạt ở vỏ là 20 hạt. tính NTK của X 10/2/2014 8:31:03 PM
  • akilis.98vp: at_wits_end 10/2/2014 8:31:24 PM
  • emydollar99: hế lô 10/2/2014 8:57:14 PM
  • boyvip_vodoi2011: chao m.n 10/2/2014 9:23:33 PM
  • boyvip_vodoi2011: lam qen nha 10/2/2014 9:23:43 PM
  • boyvip_vodoi2011: broken_heart 10/2/2014 9:23:52 PM
  • NNK510BlC: sleepy 10/2/2014 10:09:01 PM
  • NNK510BlC: yawn 10/2/2014 10:09:18 PM
  • hieugiapbat: bau nay de ma 10/5/2014 10:16:46 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:22 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:23 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:23 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:24 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:29 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:30 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:30 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:30 PM
  • lamnguyen.tanthoihoaschool: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8902/hoa-hoc-lop-10 10/6/2014 8:32:32 PM
  • thaodang007: hú hú hú big_hug 10/7/2014 9:28:08 PM
  • thaodang007: có ai ko 10/7/2014 9:28:30 PM
  • NNK510BlC:10/7/2014 9:29:18 PM
  • thaodang007: hị hị 10/7/2014 9:29:33 PM
  • NNK510BlC: big_grin 10/7/2014 9:29:58 PM
  • thaodang007: thumbs_up lên làm bài à 10/7/2014 9:30:34 PM
  • NNK510BlC: chhox nào 10/7/2014 9:31:16 PM
  • thaodang007: peace_sign 10/7/2014 9:32:15 PM
  • nguyentraunin: hú hú 10/7/2014 10:44:53 PM
  • hoangchuong107: các bạn ơi 10/7/2014 11:43:12 PM
  • :uyen:: alo...co ai hk? 10/8/2014 6:42:14 PM
  • thienhoangsinh: alo 10/8/2014 7:46:40 PM
  • thienhoangsinh: có ai kiến thức hóa sâu rộng ko 10/8/2014 7:47:02 PM
  • nguyenpanda400: ai đang onl cho mình hỏi cái này với 10/11/2014 2:32:35 PM
  • moriran0110: big_hug mọi người 10/11/2014 5:24:33 PM
  • moriran0110: có bạn nào hik hóa nâng cao 10 k? 10/11/2014 5:24:59 PM
  • moriran0110: cho mk hỏi bài lk kim loại có phải nằm trong chương trình giảm tải k?? big_grin 10/11/2014 5:26:02 PM
  • friend.forever216: có ai học chuyên hóa ko vậy? 10/12/2014 7:59:03 AM
  • khanh3696: rock_on 22222222222222222222222 10/12/2014 8:11:34 AM
  • quynhpro12351: cko mink hoi ti, lam sao tai các bai giảng trên trang cua hoctainha.com 10/12/2014 8:07:54 PM
  • Kanaly_Sue: akilis.98vp: ai giúp bài này với : cho biết tổng số hạt ngtử ngtố X=58.số hạt trong hạt nhân hơn số hạt ở vỏ là 20 hạt. tính NTK của X. 10/12/2014 11:28:38 PM
  • Kanaly_Sue: Bài này hình như giải vậy nek 10/12/2014 11:28:50 PM
  • Kanaly_Sue: Ta có 2Z+N=58 10/12/2014 11:29:08 PM
  • Kanaly_Sue: Z+N-Z=20=>N=20=>Z=19(Kali) 10/12/2014 11:29:59 PM
  • Kanaly_Sue: NTK=> A=Z+N=19+20=39 10/12/2014 11:30:22 PM
  • Kanaly_Sue: Do trong ngtu hạt nhân chỉ có proton với notron, trong ngtu vỏ có electron, còn hạt dưới nguyên tử nghĩa là bao gồm cả proton, notron với electron luôn đó 10/12/2014 11:31:46 PM
  • Kanaly_Sue: "friend.forever216: có ai học chuyên hóa ko vậy?" Mà bạn cần hỏi gì đăng lên ik! Có gì anh em giúp đc thì giúp cho 10/12/2014 11:35:07 PM
  • longmai285: co ai giup mk lm bai hoa nay ko a 10/13/2014 8:10:43 PM
  • vangiangconfessions: blo 10/14/2014 4:34:33 PM
  • vangiangconfessions: co ai o hung yen giong minh 0 10/14/2014 4:34:54 PM
  • misschpro: có ai hông 10/16/2014 4:35:46 PM
  • tranvu1233: các bạn cho mình hỏi minh muốn xem đáp án thì phải làm sao?? 10/17/2014 5:31:24 PM
  • moriran0110: 22222222222222222222222 10/17/2014 11:16:01 PM
  • moriran0110: có ai kooooooooooooooooooooo 10/17/2014 11:16:14 PM
  • trondojyeuem1998: bài hóa nào đâu? 10/18/2014 10:30:32 PM
  • Sát thủ: sssssssssssssssssssssssssssssss 10/19/2014 7:04:04 PM
  • Sát thủ: sssssssssssssssssssssssssssssssssssssssaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa 10/19/2014 7:04:12 PM
  • phungphong1998: AI LM GIÚP E BÀI NÀY VỚI.MAI KTRA OY 10/19/2014 8:21:06 PM
  • phungphong1998: Viết pt ion c/m SN(OH)2 lưỡng tính 10/19/2014 8:21:29 PM
  • anhkhks123654: 2 10/20/2014 9:45:24 PM
  • vangiangconfessions: chào dân hóa..người mới. 10/20/2014 9:54:20 PM
  • cún đất: mọi người ơi giúp mk với 10/21/2014 7:31:55 PM
  • cún đất: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8927/giup-minh-voi 10/21/2014 7:32:39 PM
  • cún đất: giúp mk với 10/21/2014 7:32:45 PM
  • cún đất: not_worthy 10/21/2014 7:32:59 PM
  • cún đất: not_worthy 10/21/2014 7:33:15 PM
  • ngoccmi: hj.minh người với xin tham gia nha,winking 10/21/2014 8:28:48 PM
  • trondojyeuem1998: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8952/giup-mk-vs-nha-mk-dang-rat-can-gap-lam-lam 10/21/2014 10:39:09 PM
  • trondojyeuem1998: giúp mk vs nào mn ơi 10/21/2014 10:39:15 PM
  • boaobaohoibao: 1997 10/23/2014 9:05:25 PM
  • heohong_congchua: có ai tóm tắt cách học tốt môn hóa giúm e hk 10/24/2014 7:51:42 PM
  • nerkezo44: big_grin 10/25/2014 11:25:51 PM
  • linhlun17041998: nerd hi 10/26/2014 8:37:47 PM
  • Angel: yawn 10/26/2014 8:38:05 PM
  • linhlun17041998: 8.38 lamf bài tập các bạn ơi 10/26/2014 8:38:33 PM
  • life_to_love.flys: at_wits_end 10/28/2014 3:58:46 PM
  • thanhtamkute508: có ai k 10/28/2014 7:13:26 PM
  • thanhtamkute508: mọi n ơi 10/28/2014 7:14:23 PM
  • hungcbvn123: ai giải hộ bài vận dụng thuyết lai hoá giải thích sự hình thành p.tử BF3 với 10/28/2014 7:59:33 PM
  • hikichbo: ai online ko giúp mình môn hóa với 10/28/2014 8:42:43 PM
  • trondojyeuem1998: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8970/giup-mk-vs-nha/9090#9090 10/28/2014 9:41:01 PM
  • trondojyeuem1998: giúp mk vs nào mn ơi.chúc mn buổi tối vv 10/28/2014 9:41:12 PM
  • trucmai10a4: chao moi nguoi 10/28/2014 11:43:09 PM
  • trucmai10a4: nerd 10/28/2014 11:46:43 PM
  • Không Ai Cả: alo 10/31/2014 7:39:08 PM
  • Không Ai Cả: có ai on không 10/31/2014 7:39:10 PM
  • tuyết tháng 7: lô-a có tôi onl đây :v 10/31/2014 8:25:34 PM
  • hey: 2 10/31/2014 8:26:18 PM
  • tuyết tháng 7: 3 10/31/2014 8:26:30 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • viet130480
  • Hỗ Trợ BQT
  • Xusint
  • thanhhuyen431
  • phmgiang128
  • koi hi
  • nams2a1996
  • watashitipho
  • Lê Quang Trung
  • quangbac1993
  • HọcTạiNhà
  • tinhyeucuocsong199x
  • Cá Hêu
  • henry0905
  • prettygirl97huahua
  • minhtien1406
  • hnguyentien
  • Vô Minh
  • ekira9x
  • ngolam39
  • mynoname3
  • nguyenvanchinh040493
  • caunhocngoc_97
  • tronglam234
  • maiyeunguoi_love_hy
  • heosua2912
  • lord_of_wolfs_back
  • tamhero96
  • kimvanthao
  • cchuaq
  • vukythien
  • cobetocnau.lyly
  • nguyenphong01071991
  • thanhnguyen5718
  • kd_8296
  • hocdetaodungtuonglai10
  • tachuong312
  • manhtuongbgvnvn
  • nguyenhieupro98
  • ductoan933
  • gnolwalker
  • Tiến Thực
  • nghis2179
  • woodknight22
  • Gà Rừng
  • kpakinh7
  • thanhtran8101998
  • vitvitvit29
  • letronghai23
  • babyhe0vip
  • lygiahuyks
  • quangkl1998a
  • tokhatnhi_vip
  • mymylanhchanh_nhinhanh
  • isco1992
  • monkey_tb_96
  • Vo Quy Hung
  • thanhnhi1949
  • yeulaptrinh98
  • faylovebeast
  • thangha1311999
  • Angel
  • bontiton96
  • sua.shine90109
  • mikicodon
  • duyenlacuaduy
  • nnguyenminhson70
  • doffy.onepiece
  • Mun Sociu
  • megai1995
  • hey
  • th.thinhkts
  • Thịnh Hải Yến
  • gaprodianguc95
  • congthanglun4
  • smallhouse253
  • chestnutnguyen97
  • tinhnghich.caheo
  • jodieiris285
  • ẩn ngư
  • meoconlucloi1998
  • lenguyenanhthu2991999
  • °•☾๖ۣۜDe๖ۣۜViL☽•°
  • sakurakinomoto199
  • ๖ۣۜHoa•๖ۣۜSữa™
  • parkji99999
  • bồ công anh
  • never give up
  • huongdvu89
  • nhocthienthan18
  • LanguaeofLegend
  • saupc7
  • kien105
  • tart
  • huyen_anh_bn98
  • dieulinhnt.ptit
  • nhuynguyen113
  • greengreen4398
  • camtucau0101
  • huongduong2603
  • huethanh527
  • misstrang97
  • Gia Bảo
  • dongthoigian1096
  • thanhhoapro056
  • njnda_blade
  • kzinpro
  • nguyenthanhtien1357
  • pengok71
  • nhinhupy
  • haumjn
  • linhlun17041998
  • luu00238
  • oanhoanhlx2
  • Cô nàng tháng sáu
  • phamnhitrinh
  • thienhoangsinh
  • ngoandinh3