I- VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
1. Vị trí của kim loại kiềm trong bảng tuần hoàn
Sáu nguyên tố hóa học đứng sau các nguyên tố khí hiếm là liti $(Li)$, natri $(Na)$, kali $(K)$, rubiđi $(Rb)$, xesi $(Cs)$, franxi $(Fr)$ được gọi là các kim loại kiềm. Các kim loại kiềm thuộc nhóm $IA$, đứng ở mỗi đầu chu kì (trừ chu kì 1 )
2. Cấu tạo và tính chất của kim loại kiềm
Cấu hình electron: Kim loại kiềm là những nguyên tố $s$. Lớp electron ngoài cùng của nguyên tử chỉ có ở $1e$, ở phân lớp $ns^1$ ($n$ là số thứ tự của chu kì). So với những electron khác trong nguyên tử thì electron $ns^1$ ở xa hạt nhân nguyên tử nhất, do đó dễ tách khỏi nguyên tử.

Các cation $M^+$ của kim loại kiềm có cấu hình electron của nguyên tử khí hiếm đứng trước.
Thí dụ:
$Na \xrightarrow{{               }}Na^++e$
$[Ne]3s^1$             $[Ne]$
$Rb \xrightarrow{{                }}Rb^++e$
$[Kr]5s^1$              $[Kr]$
Năng lượng ion hóa: Các nguyên tử kim loại kiềm có năng lượng ion hóa $I_1$ nhỏ nhất so với các kim loại khác cùng chu kì.
Thí dụ:
Kim loại:                 $Na$       $Mg$          $Al$         $Fe$           $Zn$
$I_1  (kJ/mol):$      $497$      $738$          $578$       $759$         $906$
Do vậy, các kim loại kiềm có tính khử rất mạnh:  $M  \xrightarrow{{               }} M^++e$
Năng lượng ion hóa $I_2$ của các nguyên tử kim loại kiềm lớn hơn năng lượng ion hóa $I_1$ nhiều lần (từ 6 đến 14 lần). Vì vậy, trong các phản ứng hóa học nguyên tử kim loại kiềm chỉ nhường 1 electron.
Trong nhóm kim loại kiềm, năng lượng ion hóa $I_1$ giảm dần từ $Li$ đến $Cs$.
Số oxi hóa: Trong các hợp chất, nguyên tố kim loại kiềm chỉ có số oxi hóa $+1$
Thế điện cực chuẩn: Thế điện cực chuẩn của kim loại kiềm có giá trị rất âm.

II- TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Các kim loại kiềm có cấu tạo mạng tinh thể lập phương tâm khối là kiểu mạng kém đặc khít
1. Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của các kim loại kiềm thấp hơn nhiều so với các kim loại khác. Thí dụ, nhiệt độ nóng chảy của các kim loại kiềm đều thấp hơn $200^0C$
Tính chất này là do liên kết kim loại trong mạng tinh thể kim loại kiềm kém bền vững.
2. Khối lượng riêng
Khối lượng riêng của các kim loại kiềm cũng nhỏ hơn so với các kim loại khác.
Khối lượng riêng của các kim loại kiềm nhỏ là do nguyên tử của các kim loại kiềm có bán kính lớn và do cấu tạo mạng tinh thể của chúng kém đặc khít.
3. Tính cứng
Các kim loại kiềm đều mềm, có thể cắt chúng bằng dao. Tính chất này là do liên kết kim loại trong mạng tinh thể yếu.

III- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Các nguyên tử kim loại kiềm đều có năng lượng ion hóa $I_1$ thấp và thế điện cực chuẩn $E^0$ có giá trị rất âm. Vì vậy kim loại kiềm có tính khử rất mạnh.
1. Tác dụng với phi kim
Hầu hết các kim loại kiềm có thể khử được các phi kim. Thí dụ, kim loại $Na$ cháy trong môi trường khí oxi khô tạo ra natri peoxit $Na_2O_2$. Trong hợp chất peoxit, oxi có số oxi hóa $-1:$
$$2Na+O_2 \xrightarrow{{t^0}} Na_2O_2 (r)$$
2. Tác dụng với axit
Do thế điện cực chuẩn của cặp oxi hóa - khử $E^0_{2H^+/H_2}=0,00  V$, thế điện cực chuẩn của cặp oxi hóa - khử của kim loại kiềm đều có thể khử dễ dàng ion $H^+$ của dung dịch axit ($HCl,  H_2SO_4$ loãng) thành khí $H_2$ (phản ứng gây nổ nguy hiểm):
\[2Li + 2HCl\xrightarrow{{              }}2LiCl + {H_2} \uparrow \]
Dạng tổng quát:    \[2M + 2{H^ + }\xrightarrow{{                  }}2{M^ + } + {H_2} \uparrow \]
3. Tác dụng với nước
Vì thế điện cực chuẩn $(E^0_{M^+/M})$ của kim loại kiềm nhỏ hơn nhiều so với thế điện cực của hidro ở $pH=7(E^0_{H_2O/H_2}=-0,41  V)$ nên kim loại kiềm khử được nước dễ dàng, giải phóng khí hiđro:
\[2Na + 2{H_2}O\xrightarrow{{            }}2NaOH(dd) + {H_2} \uparrow \]
Dạng tổng quát:
\[2M + 2{H_2}O\xrightarrow{{          }}2MOH(dd) + {H_2} \uparrow \]
Do vậy, các kim loại kiềm được bảo quản bằng cách ngâm chìm trong dầu hỏa.

IV- ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ
1. Ứng dụng của kim loại kiềm
Kim loại kiềm có nhiều ứng dụng quan trọng:
Chế tạo hợp kim có nhiệt độ nóng chảy thấp dùng trong thiết bị báo cháy,...
Các kim loại kali và natri dùng làm chất trao đổi nhiệt trong một vài lò phản ứng hạt nhân.
Kim loại xesi dùng chế tạo tế bào quang điện.
Kim loại kiềm được dùng để điều chế một số kim loại hiếm bằng phương pháp nhiệt luyện.
Kim loại kiềm được dùng nhiều trong tổng hợp hữu cơ.
2. Điều chế kim loại kiềm
Kim loại kiềm dễ bị oxi hóa thành ion dương, do vậy trong tự nhiên kim loại kiềm chỉ tồn tại ở dạng hợp chất.
Điều chế kim loại kiềm bằng cách khử ion của chúng:
$$M^++e \xrightarrow{{      }} M$$
Tuy nhiên, không có chất nào khử được ion kim loại kiềm.
Phương pháp thường dùng để điều chế kim loại kiềm là điện phân nóng chảy muối halogenua của kim loại kiềm.
Thí dụ: điện phân muối $NaCl$ nóng chảy
Để hạ nhiệt độ nóng chảy của $NaCl$ ở $800^0C$ xuống nhiệt độ thấp hơn, người ta dùng hỗn hợp gồm 2 phần $NaCl$ và 3 phần $CaCl_2$ theo khối lượng. Hỗn hợp này có nhiệt độ nóng chảy dưới $600^0C$ . Cực dương (anot) bằng than chì (graphit), cực âm (catot) bằng thép. Giữa hai cực có vách ngăn bằng thép.
Các phản ứng xảy ra ở các điện cực:
Ở catot (cực âm) xảy ra sự khử ion $Na^+$ thành kim loại $Na$: $Na^++e \xrightarrow{{     }} Na$
Ở anot (cực dương) xảy ra sự ion hóa ion $Cl^-$ thành $Cl_2$: $2Cl^- \xrightarrow{{    }} Cl_2+2e$
Phương trình điện phân:  $2NaCl  \xrightarrow{{đpnc}} 2Na + H_2  \uparrow $

Thẻ

Lượt xem

6857
Chat chit và chém gió
  • tutu01051998: laughing 1/23/2015 9:36:25 PM
  • xuanvunb1995: big_hug 1/23/2015 9:36:33 PM
  • tutu01051998: đại loại là z 1/23/2015 9:36:34 PM
  • xuanvunb1995: giỏi quơ nờ 1/23/2015 9:36:44 PM
  • tutu01051998: bt 1/23/2015 9:36:49 PM
  • tutu01051998: laughing 1/23/2015 9:36:51 PM
  • xuanvunb1995: đốt cháy c2h6 va c2h2 thu dc co2 va h2o tỉ lệ 1:1 ...=> %V mỗi chất là j zợ 1/23/2015 9:38:13 PM
  • xuanvunb1995: big_grin 1/23/2015 9:38:25 PM
  • tutu01051998: mỗi chất 50% 1/23/2015 9:39:09 PM
  • xuanvunb1995: thì t kug đoán dc là nthe vì tỉ lệ 11,ker mà k biết trình bày 1/23/2015 9:39:38 PM
  • xuanvunb1995: giải thjk hộ t kai 1/23/2015 9:39:45 PM
  • xuanvunb1995: blushing 1/23/2015 9:39:50 PM
  • tutu01051998: đặt ct chung la C2Hx 1/23/2015 9:41:29 PM
  • xuanvunb1995: đặt rồi nì 1/23/2015 9:41:47 PM
  • tutu01051998: co2 và h2o tỉ lệ 1:1 suy ra x=4 1/23/2015 9:42:00 PM
  • tutu01051998: sau đó thì c bít ùi đó 1/23/2015 9:42:36 PM
  • trankhanh0945: hypnotized 1/25/2015 4:44:58 PM
  • tranngapllc: cái bài của chị xuanvu... em nghĩ nên viết pt t/d vs oxi xong đặt tỉ lệ giữa co2 vs h2o là đk mà .....cuối cùng vẫn ra x=y ( số mol của c2h6 = số mol của c2h2 ) = 50% mà 1/25/2015 5:16:51 PM
  • hathihaianh1: puppy_dog_eyes 1/25/2015 10:33:59 PM
  • doannguyenngoclan: hi may a hoc lop may z cko em chat vs 1/26/2015 7:28:05 PM
  • doannguyenngoclan: em ten vy 1/26/2015 7:28:11 PM
  • doannguyenngoclan: nit face la Pe's Deu,s 1/26/2015 7:28:25 PM
  • tieuthuhoangtoc19: batting_eyelashes 1/26/2015 9:46:21 PM
  • nnk510blc: coffee 1/26/2015 9:47:25 PM
  • tieuthuhoangtoc19: tối vui vẻ bạn blc happy 1/26/2015 9:49:17 PM
  • tieuthuhoangtoc19: day_dreaming 1/26/2015 9:50:46 PM
  • boy_long_tu: có ai onl giúp em bt lớp 11 cái 1/27/2015 8:29:43 PM
  • boy_long_tu: đau đầu quá anh chị ơi 1/27/2015 8:29:51 PM
  • hakunzee5897: big_grin 1/27/2015 8:30:08 PM
  • boy_long_tu: anh giúp em cái 1/27/2015 8:31:20 PM
  • thuylinhnguyen2611: wave 1/29/2015 8:18:26 PM
  • thuylinhnguyen2611: nhớ mn quá big_grin 1/29/2015 8:18:34 PM
  • linhlemlinh8: thumbs_up 1/29/2015 8:51:22 PM
  • tieuthuhoangtoc19: hee_hee 1/29/2015 9:32:53 PM
  • nnk510blc: raised_eyebrows 1/29/2015 9:56:12 PM
  • tieuthuhoangtoc19: có ai hông? hee_hee 1/29/2015 9:57:28 PM
  • nnk510blc:1/29/2015 9:58:08 PM
  • tieuthuhoangtoc19: làm quen ha happy 1/29/2015 9:58:18 PM
  • nnk510blc: ukm 1/29/2015 9:58:33 PM
  • nnk510blc: hee_hee 1/29/2015 9:58:39 PM
  • tieuthuhoangtoc19: rất vui đc làm quen, bạn bao nhiêu tuổi thế 1/29/2015 9:58:59 PM
  • dung1pm: Cac ban oi cho minh hoi cai nay ti 1/29/2015 9:59:29 PM
  • nnk510blc: 18. Còn bạn 1/29/2015 9:59:47 PM
  • dung1pm: cac ban co bit paraffin long khong 1/29/2015 10:00:16 PM
  • tieuthuhoangtoc19: oh, mình sinh năm 1999 ^^ 1/29/2015 10:00:18 PM
  • nnk510blc: thế thì xung hô anh em cho thân mật nhe. 1/29/2015 10:01:10 PM
  • dung1pm: muon giam do nhot cua paraffin thì lam sao 1/29/2015 10:01:10 PM
  • tieuthuhoangtoc19: dung1m: sr, mình không biết 1/29/2015 10:02:00 PM
  • tieuthuhoangtoc19: blc: happy vâng, em tên Ly, còn anh? 1/29/2015 10:02:22 PM
  • nnk510blc: anh tên kiên 1/29/2015 10:02:53 PM
  • tieuthuhoangtoc19: thế anh ở đâu thế? 1/29/2015 10:03:23 PM
  • nnk510blc: anh ở...... 1/29/2015 10:03:44 PM
  • nnk510blc: em xem trên trang cá nhân của anh là biêta 1/29/2015 10:04:03 PM
  • nnk510blc: thế em ở đâu 1/29/2015 10:05:30 PM
  • tieuthuhoangtoc19: em tận Đắc Lắc cơ ^^ 1/29/2015 10:05:48 PM
  • tieuthuhoangtoc19: em vừa gửi lời mời KB với anh 1/29/2015 10:06:22 PM
  • tieuthuhoangtoc19: oh, ra là Thanh Hóa 1/29/2015 10:07:13 PM
  • nnk510blc: xa nhỉ 1/29/2015 10:07:37 PM
  • tieuthuhoangtoc19: happy dạ, anh năm nay 12 chắc rất vất vả 1/29/2015 10:08:29 PM
  • nnk510blc: cũng bình thường thui em ak 1/29/2015 10:09:02 PM
  • tieuthuhoangtoc19: anh muốn thi gì thế idea 1/29/2015 10:10:01 PM
  • nnk510blc: anh thi CNTT 1/29/2015 10:10:30 PM
  • nnk510blc: em có nick face k? 1/29/2015 10:11:58 PM
  • tieuthuhoangtoc19: good_luck anh cố lên nhá 1/29/2015 10:11:59 PM
  • tieuthuhoangtoc19: dạ em có 1/29/2015 10:12:05 PM
  • nnk510blc: doc xem 1/29/2015 10:12:11 PM
  • tieuthuhoangtoc19: nhưng ít lên 1/29/2015 10:12:13 PM
  • tieuthuhoangtoc19: tieuthuhoangtoc19@gmail.com 1/29/2015 10:12:32 PM
  • nnk510blc: Phạm Thị Ngọc Ly à 1/29/2015 10:13:03 PM
  • tieuthuhoangtoc19: dạ happy 1/29/2015 10:13:37 PM
  • nnk510blc: anh vừa kết bạn với em đấy 1/29/2015 10:13:37 PM
  • tieuthuhoangtoc19: sao em không thấy vậy ta? 1/29/2015 10:14:41 PM
  • nnk510blc: Xi jinping 1/29/2015 10:14:52 PM
  • tieuthuhoangtoc19: không có luôn ạ 1/29/2015 10:15:24 PM
  • tieuthuhoangtoc19: kì quá 1/29/2015 10:15:27 PM
  • nnk510blc: để anh xem lại 1/29/2015 10:16:00 PM
  • nnk510blc: thấy chưa em 1/29/2015 10:17:22 PM
  • tieuthuhoangtoc19: chưa ạ 1/29/2015 10:17:34 PM
  • tieuthuhoangtoc19: anh ghi cho em tài khoản của anh đi 1/29/2015 10:17:46 PM
  • lanhuongitk55lvt: xicloankan hay anken làm mất màu brom nhanh hơn 1/29/2015 10:18:07 PM
  • nnk510blc: kien10599@gmail.com 1/29/2015 10:18:15 PM
  • nnk510blc: s đó thì tùy bạn ak. thường thì là xicloankan 1/29/2015 10:18:51 PM
  • tieuthuhoangtoc19: rồi ạ, tại máy em không thông báo 1/29/2015 10:19:18 PM
  • lanhuongitk55lvt: ok 1/29/2015 10:19:37 PM
  • nnk510blc: ukm. không sao 1/29/2015 10:19:38 PM
  • tieuthuhoangtoc19: sao anh toàn bạn người ngoại quốc thế 1/29/2015 10:20:12 PM
  • tieuthuhoangtoc19: I_dont_know 1/29/2015 10:20:28 PM
  • nnk510blc: anh đang học tiếng nuoc ngoai nên kết bạn với họ để dễ học hơn 1/29/2015 10:21:28 PM
  • lanhuongitk55lvt: bạn định du học à ? 1/29/2015 10:21:43 PM
  • nnk510blc: không. 1/29/2015 10:22:22 PM
  • tieuthuhoangtoc19: ảnh đại diện là ai thế anh? 1/29/2015 10:22:52 PM
  • nnk510blc: chủ tịch nước TQ 1/29/2015 10:23:28 PM
  • nnk510blc: hee_hee 1/29/2015 10:23:33 PM
  • tieuthuhoangtoc19: o.o ố sao lạ thế 1/29/2015 10:24:16 PM
  • tieuthuhoangtoc19: em chẳng biết nhiều, bữa nào em lên gg tìm thử 1/29/2015 10:24:33 PM
  • nnk510blc: lạ gì vậy em 1/29/2015 10:24:38 PM
  • tieuthuhoangtoc19: anh không ghét TQ à 1/29/2015 10:25:45 PM
  • nnk510blc: thôi anh đi ngủ đây. Chúc em ngủ ngon!!!!!!!!!!! Hẹn gặp em lần khác. wave 1/29/2015 10:27:17 PM
  • tieuthuhoangtoc19: dạ, em cũng off học bài, mai em có tiết KT địa. Tạm biệt 1/29/2015 10:29:42 PM
  • tieuthuhoangtoc19: rose chúc ngủ ngon, tất cả. 1/29/2015 10:29:57 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • viet130480
  • Hỗ Trợ BQT
  • Xusint
  • thanhhuyen431
  • phmgiang128
  • koi hi
  • nams2a1996
  • watashitipho
  • Lê Quang Trung
  • quangbac1993
  • HọcTạiNhà
  • tinhyeucuocsong199x
  • Cá Hêu
  • henry0905
  • prettygirl97huahua
  • minhtien1406
  • hnguyentien
  • Vô Minh
  • ekira9x
  • ngolam39
  • mynoname3
  • nguyenvanchinh040493
  • caunhocngoc_97
  • tronglam234
  • maiyeunguoi_love_hy
  • heosua2912
  • lord_of_wolfs_back
  • tamhero96
  • kimvanthao
  • cchuaq
  • vukythien
  • cobetocnau.lyly
  • nguyenphong01071991
  • thanhnguyen5718
  • kd_8296
  • hocdetaodungtuonglai10
  • tachuong312
  • manhtuongbgvnvn
  • nguyenhieupro98
  • ductoan933
  • gnolwalker
  • Tiến Thực
  • nghis2179
  • woodknight22
  • Gà Rừng
  • kpakinh7
  • thanhtran8101998
  • vitvitvit29
  • letronghai23
  • babyhe0vip
  • lygiahuyks
  • quangkl1998a
  • tokhatnhi_vip
  • mymylanhchanh_nhinhanh
  • isco1992
  • monkey_tb_96
  • Vo Quy Hung
  • thanhnhi1949
  • yeulaptrinh98
  • faylovebeast
  • thangha1311999
  • Angel
  • bontiton96
  • sua.shine90109
  • mikicodon
  • duyenlacuaduy
  • nnguyenminhson70
  • doffy.onepiece
  • Mun Sociu
  • megai1995
  • white cloud
  • th.thinhkts
  • Thịnh Hải Yến
  • gaprodianguc95
  • congthanglun4
  • smallhouse253
  • chestnutnguyen97
  • tinhnghich.caheo
  • jodieiris285
  • ẩn ngư
  • meoconlucloi1998
  • lenguyenanhthu2991999
  • °•☾๖ۣۜDe๖ۣۜViL☽•°
  • sakurakinomoto199
  • ๖ۣۜHoa•๖ۣۜSữa™
  • parkji99999
  • bồ công anh
  • never give up
  • huongdvu89
  • nhocthienthan18
  • LanguaeofLegend
  • saupc7
  • kien105
  • tart
  • huyen_anh_bn98
  • dieulinhnt.ptit
  • nhuynguyen113
  • greengreen4398
  • lexuanmanh98
  • camtucau0101
  • huongduong2603
  • huethanh527
  • misstrang97
  • Gia Bảo
  • dongthoigian1096
  • thanhhoapro056
  • ttra2004
  • njnda_blade
  • kzinpro
  • nguyenthanhtien1357
  • pengok71
  • nhinhupy
  • haumjn
  • linhlun17041998
  • luu00238
  • oanhoanhlx2
  • GIA LONG
  • Cô nàng tháng sáu
  • phamnhitrinh
  • kaitokidabcd
  • thienhoangsinh
  • ngoandinh3
  • phamstars1203
  • shungshinhye
  • mailatoi456
  • tranvanduy214
  • phamthithoa673
  • ntquang1999
  • ng.phamlamvien2000
  • phuongphuongthanhthanh1010
  • jasmine16397
  • hoangtuhit
  • dung1pm