I - SỰ HÌNH THÀNH LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ BẰNG CẶP ELECTRON CHUNG
1. Sự hình thành phân tử đơn chất
a) Sự hình thành phân tử  $H_2$
Nguyên tử  $H  (Z=1)$  có cấu hình electron là  $1s^1$, hai nguyên tử  $H$  liên kết với nhau bằng cách mỗi nguyên tử  $H$  góp  $1$  electron tạo thành một cặp electron chung trong phân tử  $H_2$. Như thế trong phân tử  $H_2$, mỗi phân tử có  $2$  electron, giống cấu hình electron bền vững của khí hiếm heli:
$H^.  +  _.H  \rightarrow    H  :  H$
Mỗi chấm bên kí hiệu nguyên tố biểu diễn một electron ở lớp ngoài cùng,  $H:H$  được gọi là công thức electron. Thay hai chấm bằng  $1$  gạch, ta có  $H-H$  gọi là công thức cấu tạo.Giữa  $2$  nguyên tử hiđro có  $1$  cặp electron liên kết biểu thị bằng một gạch  $(-)$, đó là liên kết đơn.
b) Sự hình thành phân tử  $N_2$
Cấu hình electron nguyên tử của  $N  (Z=7)$  là  $1s^22s^22p^3$,  có  $5$  electron ở lớp ngoài cùng.
Trong phân tử nitơ  $N_2$, để đạt cấu hình electron của nguyên tử khí hiếm gần nhất  $(Ne)$, mỗi nguyên tử nitơ phải góp chung  $3$  electron.

Hai nguyên tử nitơ liên kết với nhau bằng  $3$  cặp electron liên kết biểu thị bằng ba gạch  $(\equiv)$, đó là liên kết ba. Liên kết ba này bền nên ở nhiệt độ thường, khí nitơ rất bền, kém hoạt động hóa học.
Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành giữa hai nguyên tử bằng một hay nhiều cặp electron chung.
Mỗi cặp electron chung tạo nên một liên kết cộng hóa trị.
Các phân tử  $H_2,  N_2$  tạo nên từ hai nguyên tử của cùng một nguyên tố (có độ âm điện như nhau), nên các cặp electron chung không bị hút lệch về phía nguyên tử nào. Do đó, liên kết trong các phân tử đó không bị phân cực. Đó là liên kết cộng hóa trị không cực.
2. Sự hình thành phân tử hợp chất
a) Sự hình thành phân tử  $HCl$
Trong phân tử hiđro clorua, mỗi nguyên tử  $(H  và  Cl)$  góp  $1$  electron tạo thành  $1$  cặp electron chung để tạo nên một liên kết cộng hóa trị. Độ âm điện của clo là  $3,16$  lớn hơn độ âm điện của hiđro là  $2,20$  nên cặp electron liên kết bị lệch về phía clo, liên kết cộng hóa trị này bị phân cực.
Trong công thức electron của phân tử có cực, người ta đặt cặp electron chung lệch về phía kí hiệu của
nguyên tử có độ âm điện lớn hơn. Thí dụ:
$H   :   Cl$
Liên kết cộng hóa trị trong đó cặp electron chung bị lệch về phía một nguyên tử được gọi là liên kết cộng hóa trị có cực hay liên kết cộng hóa trị phân cực.
b) Sự hình thành phân tử  $CO_2$  (có cấu tạo thẳng)
Cấu hình electron nguyên tử của  $C  (Z=6)$  là  $1s^22s^22p^2$, nguyên tử cacbon có  $4$  electron ở lớp ngoài cùng.
Cấu hình electron nguyên tử của  $O  (Z=8)$  là  $1s^22s^22p^4$, nguyên tử oxi có  $6$  electron ở lớp ngoài cùng.
Trong phân tử  $CO_2$, nguyên tử  $C$  nằm giữa  $2$  nguyên tử  $O$  và góp chung với mỗi nguyên tử  $O$  hai electron, mỗi nguyên tử  $O$  góp chúng với nguyên tử  $C$  hai electron tạo ra  $2$  liên kết đôi. Ta có:

Như vậy, mỗi nguyên tử  $C$  hay  $O$  đều có  $8$  electron ở lớp ngoài cùng, đạt cấu hình bền vững của khí hiếm. Độ âm điện của oxi  $(3,44)$  lớn hơn độ âm điện của  $C  (2,55)$  nên cặp electron chung lệch về phía oxi. Liên kết giữa hai nguyên tử oxi và cacbon là phân cực, nhưng phân tử  $CO_2$  có cấu tạo thẳng nên độ phân cực của hai liên kết đôi  $(C=O)$  triệt tiêu nhau, kết quả là toàn bộ phân tử không bị phân cực.
c) Liên kết cho - nhận
Trong một số trường hợp, cặp electron chung chỉ do một nguyên tử đóng góp thì liên kết giữa hai nguyên tử là liên kết cho - nhận.
Thí dụ: Đối với phân tử  $SO_2$  công thức electron, công thức cấu tạo có thể biểu diễn như sau:

Nguyên tử  $S$  có  $6$  electron ở lớp ngoài cùng. Khi hình thành phân tử  $SO_2$, nguyên tử  $S$  đã dùng  $2$  electron độc thân góp chung với hai electron độc thân của một trong hai nguyên tử oxi. Nguyên tử  $S$  sử dụng một cặp electron để dùng chung với nguyên tử oxi còn lại. Trong công thức cấu tạo, người ta biểu diễn cặp electron chung bằng một gạch nối, cặp electron cho - nhận bằng một mũi tên có chiều hướng về phía nguyên tử nhận.
3. Tính chất của các chất có liên kết cộng hóa trị
Các chất mà phân tử chỉ có liên kết cộng hóa trị có thể là chất rắn như đường, lưu huỳnh, iot,..., có thể là chất lỏng: nước, ancol,... hoặc chất khí như khí cacbonic, clo, hiđro,... Các chất có cực như ancol etylic, đường,... tan nhiều trong dung môi có cực như nước. Phần lớn các chất không cực như iot, các chất hữu cơ không cực tan trong  dung môi không cực như benzen, cacbon tetraclorua,...
Nói chung, các chất chỉ có liên kết cộng hóa trị không cực không dẫn điện ở mọi trạng thái.

II - LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ VÀ SỰ XEN PHỦ CÁC OBITAN NGUYÊN TỬ
1. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử đơn chất
a) Sự hình thành phân tử  $H_2$
Để hình thành liên kết giữa hai nguyên tử  $H$  trong phân tử hiđro, hai obitan  $1s$  của hai nguyên tử  $H$  xen phủ với nhau tạo ra vùng xen phủ giữa hai hạt nhân nguyên tử. Xác suất có mặt của các electron tập trung chủ yếu ở khu vực giữa hai hạt nhân.Vì vậy, ngoài lực đẩy tương hỗ giữa hai proton và hai electron còn có lực hút giữa các electron vơi hai hạt nhân hướng về tâm phân tử (hình   $3.2$).

Khi hai hạt nhân có khoảng cách  $d=0,074  nm$, các lực hút và lực đẩy cân bằng nhau  ($d$  được gọi là khoảng cách cân bằng hay độ dài của liên kết  $H-H$).
Ở khoảng cách cân bằng trên, phân tử  $H_2$  có năng lượng thấp hơn tổng năng lượng của hai nguyên tử riêng rẽ.
Đó là nguyên nhân của sự hình thành liên kết cộng hóa trị giữa hai nguyên tử  $H$  và là một liên kết hóa học bền.
b) Sự hình thành phân tử  $Cl_2$
Để giải thích sự hình thành liên kết  $Cl-Cl$, có thể dựa vào cấu hình electron của mỗi nguyên tử clo:

Sự hình thành liên kết giữa hai nguyên tử clo là do sự xen phủ giữa hai obitan p chứa electron độc thân của mỗi nguyên tử clo $(hình   3.3)$.

2. Sự xen phủ của các obitan nguyên tử khi hình thành các phân tử hợp chất
a) Sự hình thành phân tử  $HCl$.
Liên kết hóa học trong phân tử hợp chất  $HCl$  được hình thành nhờ sự xenphủ giữa obitan  $1s$  của nguyên tử hiđro và obitan  $3p$  có   $1$  electron độc thân của nguyên tử clo $(hình   3.4)$.

b) Sự hình thành phân tử  $H_2S$
Sự hình thành phân tử  $H_2S$ có thể mô tả bằng hình ảnh xen phủ giữa obitan  $1s$  của các nguyên tử hiđro và  $2$  obitan  $p$ của nguyên tử lưu huỳnh. Lớp ngoài cùng của nguyên tử  $S$  có cấu hình electron  $3s^23p^4$.Trên  $2$  obitan $p$ có  $2$  electron độc thân. Hai obitan này xen phủ với  $2$  obitan  $1s$  có electron độc thân của  $2$  nguyên tử  $H$  tạo nên  $2$  liên kết  $S-H$  $(hình   3.5)$.

Thẻ

Lượt xem

3300
Chat chit và chém gió
  • ledonguyentan.nheolouis: add fb có gì hỏi bài đi rolling_on_the_floor 6/18/2014 9:53:47 AM
  • ledonguyentan.nheolouis: www.facebook.com/nheolouis.ledonguyentan 6/18/2014 9:54:02 AM
  • duey374: r đấy.hỏi thì hỏi chứ chưa chắc t biết j đâu :3333 6/18/2014 10:00:56 AM
  • ledonguyentan.nheolouis: rolling_on_the_floor Ok 6/18/2014 10:37:12 AM
  • hieuchange97: ai học giỏi giải hộ em bài này vs ạ 6/18/2014 11:15:31 PM
  • hieuchange97: cho m g hỗn hợp 2 chất hữu cơ đơn chức mạch hở tác dụng vừa đủ vs đ chứa 11,2g koh cô cạn đ sau pư được 28g chất rắn khan ctct của x là 6/18/2014 11:17:30 PM
  • hieuchange97: giúp em với ạ 6/18/2014 11:17:59 PM
  • tieutuliti_98: có ai onl kwinking 6/20/2014 8:33:33 AM
  • tieutuliti_98: ai giỏi giải bài này vs 6/20/2014 8:37:25 AM
  • tieutuliti_98: một dung dịch Y có chứa các ion Cl-,SO4 2-,NH4 +.Khi cho 100ml dung dịch Y phẳn ứng với 200ml dung dịch Ba(OH)2 thu được 6,99 g kết tủa và thoát ra 2,24 lít khí đktc.Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch Y và nồng độ mol của dung dịch Ba(OH)2 đă dùng 6/20/2014 8:37:27 AM
  • Lê Quang Trung: đăng bài lên hỏi đáp e nhé 6/20/2014 11:20:16 PM
  • tieutulitipro: có ai k giải dùm bài nay vs 6/21/2014 9:21:46 AM
  • tieutulitipro: http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8465/tag-k-lien-quan-ba-i-toa-n-nha-ae-gia-i-du-m 6/21/2014 9:22:18 AM
  • tieutulitipro: còn ai thức k 6/21/2014 11:22:09 PM
  • hmu yhb: wave 6/23/2014 8:35:04 AM
  • dotunglamtin: thumbs_up 6/24/2014 11:58:17 AM
  • dotunglamtin: bài của bạn tieutulitipro, đầu tiên bạn có dd Y gồm ion Cl, SO4,NH4 cho vào dd Ba(OH)2, Ba(OH)2 sẽ cho Ba 2+ và OH- 6/24/2014 12:00:44 PM
  • dotunglamtin: Ba 2+ tạo kết tủa với SO4 2- => BaSO4 (0,03 mol), đầu bài cho thêm có khí thoát ra, chắc mẩm là NH3 rồi 6/24/2014 12:01:52 PM
  • dotunglamtin: thế là bạn có 2 số mol của SO4 2- là 0.03 và NH4- là 0.01 6/24/2014 12:02:23 PM
  • dotunglamtin: còn Cl- thì bạn có thể dùng định luật bảo toàn điện tích để tính ra(tổng ion dương = tổng ion âm) 6/24/2014 12:03:29 PM
  • dotunglamtin: sau khi bạn có số mol, dễ dàng suy ra đc nồng độ theo công thức 6/24/2014 12:04:13 PM
  • dotunglamtin: wave 6/24/2014 12:04:17 PM
  • hmu yhb: :Cho từ từ dung dịch chức a mol HCl vào dung dịch chứa b mol Na2CO3 đồng thời khuấy đều, thu được V lít khí (đktc) và dung dịch X. Khi cho dư nước vôi trong vào dung dịch X thấy có xuất hiện kết tủa. Biểu thức liên hệ giữa V, a và b là : A. V = 22,4(a + b) B. V = 11,2 (a – b) C. V = 11,2(a + b) D. V = 22,4(a – b) 6/25/2014 8:27:24 AM
  • langvohue1234: có ai ko ???? 6/25/2014 10:01:14 PM
  • thanhthin2202: chém tý nào ace 6/25/2014 10:02:19 PM
  • langvohue1234: cho mình hỏi axit salisylic công thức thế nào z??? 6/25/2014 10:03:21 PM
  • thanhthin2202: C6H4(OH)COOH 6/25/2014 10:04:33 PM
  • thanhthin2202: hình như ko nhầm là thế í p 6/25/2014 10:04:43 PM
  • greengreen4398: cho mình hỏi :đốt cháy hoàn toàn a g photpho được chất X .hòa tan X vào 500 ml h2o được dd axit 24,5 %.tính a 6/25/2014 10:05:22 PM
  • langvohue1234: uk. cảm ơn nhé. tại thấy cái ct này lạ quá! 6/25/2014 10:05:23 PM
  • greengreen4398: đốt cháy hoàn toàn a g photpho được chất X .hòa tan X vào 500 ml h2o được dd axit 24,5 %.tính a 6/25/2014 10:06:46 PM
  • thanhthin2202: langvohue1234 kcg đâu p 6/25/2014 10:07:12 PM
  • langvohue1234: ? 6/25/2014 10:07:38 PM
  • thanhthin2202: ko có gì ýk :/ 6/25/2014 10:08:07 PM
  • thanhthin2202: feeling_beat_up 6/25/2014 10:08:16 PM
  • greengreen4398: đốt cháy hoàn toàn a g photpho được chất X .hòa tan X vào 500 ml h2o được dd axit 24,5 %.tính a 6/25/2014 10:08:27 PM
  • langvohue1234: à. uk. hì hì 6/25/2014 10:08:51 PM
  • thanhthin2202: star 6/25/2014 10:09:39 PM
  • langvohue1234: happy 6/25/2014 10:10:33 PM
  • thanhthin2202: cool 6/25/2014 10:10:57 PM
  • langvohue1234: bạn greengreen4398 theo mình thì P+O2-> P2O5 rồi + H2hiro H3PO4 rồi tính được m axit = 122,5 -> n axit -> n P2O5 -> P-> a 6/25/2014 10:18:34 PM
  • langvohue1234: à cái chỗ mặt người là H2O ->H3PO4 đấy 6/25/2014 10:19:30 PM
  • thanhthin2202: (y) 6/25/2014 10:21:59 PM
  • thanhthin2202: thumbs_up 6/25/2014 10:22:05 PM
  • langvohue1234: happy 6/25/2014 10:23:57 PM
  • hmu yhb: co ai ko 6/26/2014 6:47:02 PM
  • nhok_yeu_anh_nhju: cho 3.55g P2O5 vào 500ml ddKOH 7.28g.tính mol/l của các muối trong dd thu được (V không thay đổi đáng kểwinking 6/28/2014 9:24:30 AM
  • nhok_yeu_anh_nhju: jup voi 6/28/2014 9:24:34 AM
  • hieugiapbat: Hoa tan hoan toan m gam hỗn hợp gồm fe và feco3 bằg dd hno3 vừa đủ,thu dc dd muốj duy nhất B và hỗn hợp C gồm 2 khí có số mol bằg nhau và tỉ khốj của C so voj H2 là 18,5.cô cạn dd và nhjệt phân hoàn toàn muốj B đc hhợp khí D.trộn C và D tạo khí E.a)tính phần trăm khốj lg trog hhợp A và phần trăm thể tich trog E.b) thể tjch E là 8.3328 lít ở 1,5atm và 54.6 độ C.tính mAư 6/29/2014 9:30:39 AM
  • hieugiapbat: gai ho 6/29/2014 9:30:43 AM
  • hieugiapbat: giai ho kai ban oi 6/29/2014 9:31:46 AM
  • hieugiapbat: ko có ai hà 6/29/2014 10:00:25 AM
  • hieugiapbat: alo 6/29/2014 10:59:01 AM
  • hieugiapbat: có ai cho hoi kai 6/29/2014 3:06:39 PM
  • hieugiapbat: ko ai giup minh ak 6/29/2014 3:51:02 PM
  • hieugiapbat: alo 6/29/2014 4:47:28 PM
  • hieugiapbat: cả nhà đi vắng à 6/29/2014 4:47:41 PM
  • hieugiapbat: mọi nguwoi đâu cả r 6/29/2014 9:11:44 PM
  • hieugiapbat: nhom hoa chan the 6/29/2014 9:42:23 PM
  • hieugiapbat: nhóm vẫn ko có ai à 6/29/2014 10:29:41 PM
  • hieugiapbat: alo 6/30/2014 9:00:23 AM
  • greengreen4398: lien 7/2/2014 11:20:30 PM
  • greengreen4398: có ai online k 7/2/2014 11:52:32 PM
  • greengreen4398: chat vui đi 7/2/2014 11:52:37 PM
  • jinieskim10411: Thủy Phân C4H802 thu được X và Y, Từ X điều Chế trực típ ra Y bằng cách nào 7/5/2014 11:59:26 AM
  • jinieskim10411: ai chỉ mình v 7/5/2014 12:07:30 PM
  • jinieskim10411: alo 7/5/2014 12:07:45 PM
  • rubyconan97: ai giỏi hóa không giúp mình vs 7/6/2014 9:16:22 PM
  • Lê Quang Trung: Jinieskim : C4H8O2 là CH3COOC2H5 , X là C2H5OH , Y là CH3COOH , điều chế X => Y dùng O2,men giấm 7/7/2014 11:36:04 AM
  • ngobwe: người mới nhé 7/7/2014 1:43:40 PM
  • ngobwe: nguwoif mới nhé các bạn 7/7/2014 1:44:53 PM
  • ngobwe: dùng O2 xuc tac la men giam ha ban 7/7/2014 1:47:34 PM
  • ♥Nguyên Anh♥: hê nhô 7/8/2014 9:29:20 AM
  • ♥Nguyên Anh♥: happy ac 96 thi tốt ko ??? 7/8/2014 9:29:50 AM
  • duey374: ai rảnh giúp mk bài hóa điện phân dc k 7/8/2014 10:30:18 PM
  • kietvip98: có ai 7/9/2014 7:29:14 PM
  • kietvip98: ko 7/9/2014 7:29:15 PM
  • kietvip98: co ai ko 7/9/2014 7:34:32 PM
  • hieugiapbat: co ai giai toan ko 7/11/2014 11:18:14 PM
  • hieugiapbat: giup với 7/11/2014 11:20:09 PM
  • hieugiapbat: alo có ai ko 7/11/2014 11:28:23 PM
  • hieugiapbat: trang hoa vang the nhi 7/12/2014 11:18:10 PM
  • nguyenlam_8497: chào m.n mình là thành viên mới mong m.n giúp đỡ 7/16/2014 8:25:39 AM
  • hanhtrang10898: bạn nào học thích học toán, lí, hóa, sn 98 k z? 7/16/2014 9:20:59 AM
  • hotboycute98: hey co ai k 7/16/2014 10:08:04 AM
  • lataisao: chào mọi n 7/18/2014 8:50:02 PM
  • lataisao: mong mọi ng giup hộ bai này 7/18/2014 8:50:33 PM
  • lataisao: trong phòng thí nghiệm có các kim loại Ca,Al,Fe và dung dịch 7/18/2014 8:52:16 PM
  • lataisao: a) cho cung khối lượng các kim loại trên tác dụng hết với dung dịch HCl thi kim loại nào có khí hidro nhiều hơn 7/18/2014 8:54:13 PM
  • lataisao: mong mọi ng` giúp đỡ 7/18/2014 9:01:28 PM
  • Lâm Quỳnh: đăng ra ngoài đi ạ 7/18/2014 9:02:16 PM
  • Lâm Quỳnh: như thế sẽ có nhiều người thấy hơn đấy ạ 7/18/2014 9:02:36 PM
  • lataisao: oh cán ơn nha 7/18/2014 9:09:17 PM
  • Lâm Quỳnh: ko có gì ạ 7/18/2014 9:10:08 PM
  • ♥Nguyên Anh♥: kiss 7/18/2014 9:39:39 PM
  • lataisao: I_dont_know 7/18/2014 10:04:16 PM
  • nghia7btq1234: alo 7/21/2014 1:22:48 PM
  • nghia7btq1234: có ai ko z 7/21/2014 1:22:55 PM
  • sungyoungnguyen: mọi người giúp e giải bài này với ạ http://hoa.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/8594/tinh-nong-do-mol-cua-cac-ion-trong-dd 7/21/2014 7:56:31 PM
  • sungyoungnguyen: em cảm ơn TTvTT 7/21/2014 7:56:44 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • viet130480
  • Đỗ Đức Vỹ
  • Xusint
  • thanhhuyen431
  • phmgiang128
  • koi hi
  • nams2a1996
  • watashitipho
  • Lê Quang Trung
  • quangbac1993
  • HọcTạiNhà
  • tinhyeucuocsong199x
  • Cá Hêu
  • henry0905
  • prettygirl97huahua
  • minhtien1406
  • hnguyentien
  • Vô Minh
  • ekira9x
  • ngolam39
  • mynoname3
  • nguyenvanchinh040493
  • caunhocngoc_97
  • tronglam234
  • maiyeunguoi_love_hy
  • heosua2912
  • lord_of_wolfs_back
  • tamhero96
  • kimvanthao
  • cchuaq
  • vukythien
  • cobetocnau.lyly
  • nguyenphong01071991
  • thanhnguyen5718
  • kd_8296
  • hocdetaodungtuonglai10
  • tachuong312
  • manhtuongbgvnvn
  • nguyenhieupro98
  • ductoan933
  • gnolwalker
  • Tiến Thực
  • nghis2179
  • woodknight22
  • trymybest123456789
  • kpakinh7
  • vitvitvit29
  • letronghai23
  • babyhe0vip
  • lygiahuyks
  • quangkl1998a
  • tokhatnhi_vip
  • mymylanhchanh_nhinhanh
  • isco1992
  • monkey_tb_96
  • Vo Quy Hung
  • thanhnhi1949
  • yeulaptrinh98
  • faylovebeast
  • thangha1311999
  • Death
  • bontiton96
  • sua.shine90109
  • mikicodon
  • duyenlacuaduy
  • nnguyenminhson70
  • doffy.onepiece
  • Mun Sociu
  • megai1995
  • hey
  • th.thinhkts
  • Thịnh Hải Yến
  • gaprodianguc95
  • congthanglun4
  • smallhouse253
  • chestnutnguyen97
  • tinhnghich.caheo
  • jodieiris285
  • ẩn ngư
  • meoconlucloi1998
  • °•☾๖ۣۜDe๖ۣۜViL☽•°
  • sakurakinomoto199
  • ๖ۣۜHoa•๖ۣۜSữa™
  • parkji99999
  • bồ công anh
  • never give up
  • huongdvu89
  • nhocthienthan18
  • LanguaeofLegend
  • saupc7
  • kien105
  • tart97
  • huyen_anh_bn98
  • trang
  • dieulinhnt.ptit
  • nhuynguyen113
  • greengreen4398
  • camtucau0101
  • huongduong2603
  • huethanh527
  • misstrang97
  • Gia Bảo
  • dongthoigian1096
  • thanhhoapro056
  • njnda_blade
  • kzinpro
  • nguyenthanhtien1357
  • pengok71
  • nhinhupy
  • haumjn
  • linhlun17041998
  • luu00238